Đây là một nghịch lý mà PT Invest gặp rất thường xuyên khi nói chuyện với nhà đầu tư.
“Thắng 7 lệnh, chỉ thua 3 lệnh.”
“Tỷ lệ đúng hơn 70%.”
“Nhưng tài khoản vẫn âm.”
Nghe có vẻ vô lý, nhưng lại là thực tế phổ biến trên thị trường chứng khoán.
Vấn đề nằm ở chỗ:
Đầu tư không được quyết định bởi số lệnh thắng hay thua.
Đầu tư là quá trình quản trị vốn, quản trị rủi ro và tối ưu tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản
Ví dụ:
- 7 lệnh thắng, mỗi lệnh lãi 3%
- 3 lệnh thua, mỗi lệnh lỗ 15%
Dù tỷ lệ đúng lên tới 70%, kết quả cuối cùng vẫn là mất tiền.
Nhưng thực tế còn phức tạp hơn thế.
Rất nhiều nhà đầu tư mắc phải vòng xoáy quen thuộc:
- Mua cổ phiếu A với tỷ trọng lớn.
- Cổ phiếu giảm, nhưng không cắt lỗ vì tin rằng sẽ hồi phục.
- Khi chịu áp lực tâm lý quá lớn mới quyết định bán.
- Ngay sau đó chuyển sang cổ phiếu B với kỳ vọng “gỡ lại phần đã mất”.
- Cổ phiếu B tăng, nhưng mức tăng không đủ bù cho khoản lỗ trước đó.
Kết quả là:
- Lệnh mới có lời.
- Cảm giác mình đã giao dịch đúng.
- Nhưng tổng tài sản vẫn không quay lại điểm xuất phát.
Lý do rất đơn giản:
Mất 20% thì phải lãi 25% mới hòa vốn.
Mất 30% thì phải lãi gần 43% mới quay lại ban đầu.
Mất 50% thì phải tăng 100% mới hòa vốn.
Thị trường không vận hành theo phép cộng.
Nó vận hành theo lãi lỗ kép.
Đó là lý do tại sao một vài khoản lỗ lớn có thể xóa sạch thành quả của rất nhiều giao dịch đúng trước đó.
Vậy giải pháp là gì?
Thứ nhất, đừng để một khoản lỗ đơn lẻ trở thành “vết thương chí mạng” của danh mục.
Thứ hai, quyết định tỷ trọng quan trọng không kém quyết định chọn cổ phiếu.
Một ý tưởng đầu tư tốt nhưng tỷ trọng quá lớn vẫn có thể gây thiệt hại nặng.
Ngược lại, một ý tưởng đầu tư chưa hoàn hảo nhưng được quản trị rủi ro tốt vẫn giúp tài sản tăng trưởng bền vững.
Thứ ba, đừng giao dịch với tâm lý muốn “gỡ”.
Khi mục tiêu là gỡ lại khoản lỗ vừa xảy ra, nhà đầu tư thường đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc thay vì xác suất.
Và đó là lúc sai lầm mới xuất hiện.
Sau nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra:
Nhà đầu tư thành công không phải người dự đoán đúng nhiều nhất.
Mà là người giữ được những khoản lỗ ở mức nhỏ và để những khoản lãi có cơ hội lớn lên.
Bảo vệ vốn luôn là bước đầu tiên của tăng trưởng tài sản.
“Nhiều nhà đầu tư dành phần lớn thời gian để tìm cổ phiếu tốt hơn. Trong khi nguyên nhân khiến tài sản không tăng đôi khi lại nằm ở việc quản trị vốn, quản trị tỷ trọng và quản trị cảm xúc.”